Alles wat MAK is dag bijeen

Typhoon van 19 oktober 1984

Claudia van der Linden

Reünie van 240 familieleden in Assendelft
WORMER. — „Misschien was hij een zachtzinnig man," zegt Jan Mak over zijn voorvader Cornelis Garrebrantszoon. Deze voorvader staat in het Oudrechterlijk archief van Oterleeck ook wel als Garbrants(s), Garbrantsen, Gerrebrant of één van deze variaties met van Oterleeck (zijn woonplaats) erachter genoteerd. „En in 1864 staat er opeens Mackijen achter zijn naam." In 1744 zijn er twee afstammelingen van Garrebrantszn. van wie de één zich Mack noemt en de ander Mak.
Daarna is het altijd Mak gebleven. In 1864 werd er een Jan Mak geboren die acht kinderen kreeg: zeven zonen en een dochter. Zes van die zeven zonen kregen nageslacht, en dat nageslacht zal zaterdag 27 oktober bijeenkomen in het Wapen van Assendelft te Assendelft.

Jan Mak, van de Koningsvarenstraat te Wormer, bladerend in de door zijn dochter Els samengestelde Makken-kroniek. (Foto Prentekst)
Zeven jaar geleden werd er door de „Makken" al een reünie gehouden door de kinderen en kleinkinderen van de Jan Mak van 1864. „Daar was de jongere generatie niet bij", vertelt Jan Mak, van de Koningsvarenstraat te Wormer, kleinkind van de Jan van 1864. „Wij waren eigenlijk bang om nog een keer een reünie te houden, want het was de vorige keer zo'n succes, en dan heb je het idee dat het niet beter kan."
De jongere generatie wilde het er niet bij laten zitten en besloot zelf iets op touw te zetten. Dat vergde een uitvoerige organisatie, want het gaat om 240 „Makken", Daarbij zorgt iedereen voor zijn eigen tak. De zes takken hebben ieder een eigen kleur gekregen; in die kleuren zijn stickers gedrukt die op de reünie worden gedragen.
„Zo weet je meteen wie je voor je hebt, want je kent natuurlijk niet iedereen. Maar je kunt iedereen neef of nicht noemen dan zit je altijd goed," zegt Jan Mak.
Kroniek
Jan Mak van 1864 was een boer te Berkhout. Hij verdiende niet genoeg om zijn gezin te onderhouden en vertrok daarom naar Wormer om in papierfabriek De Eendracht te gaan werken. Hij werd de eerste Mak aan de Zaan, waarna nog velen zouden volgen. Nu zij er ook vele „Makken" uitgezwermd over Noord-Holland, Brabant, Limburg, Overijssel en zelfs Australië. En zoons van die eerste „Zaanse" Mak gingen ook in de papierfabriek werken.
Dit staat allemaal in de kroniek „Van Oterleeck tot kachelpijp" beschreven, die teruggaat tot 1560. Na twaalf jaar snuffelen in archieven werd die door de dochter van Jan Mak, van de Koningsvarenstraat in Wormer, Els van Vliet-Mak geschreven. Ze begon eraan toen zij negentien was, en heeft van deze hobby ook haar werk gemaakt, want nu werkt ze op het gemeentearchief in Alkmaar. Er zijn 150 exemplaren van gedrukt, die al zijn uitgedeeld aan verschillende „Makken". „Anders zitten ze de hele avond te lezen op de reünie," lacht Jan Mak.
Kachelpijp
„Waar die kachelpijp vandaan komt? Dat is een raadsel. Het verhaal gaat dat op de papierfabriek iedereen een bijnaam had. Mijn grootvader scheen een hoge hoed te hebben, vandaar dat hij kachelpijp genoemd werd." Naar aanleiding van dat verhaal heeft de familie Mak ook een orde ingesteld: De elleboog van de kachelpijp.
Daarin zijn drie mensen „verheven", één van hen is Els. De kroniek beschrijft in het kort het leven van enkele voorvaderen, wat vaderlandse geschiedenis en laat een stamboom van tien generaties zien. De mannelijke familienamen zijn overwegend Jan en Klaas. „Het is een echte Janboel," zegt Jan Mak. Ik zat vroeger met zes „Makken" in de klas. Daarvan heetten er drie Jan: Jan van Jan, Jan van Klaas en Jan van Jaap. Ze werden ook wel zwarte, grote en kleine genoemd. Dat is nou zo jammer hè!
De laatste jaren is er zo'n tendens dat iedereen buitenlandse namen verzint.
Door de namen kon je zien hoe de verhoudingen lagen, de kinderen werden naar de grootouders genoemd."
Jong en heel oud
Op de reünie zullen vrijwel alle leeftijden zijn vertegenwoordigd. De moeder van Jan Mak zal met haar 92 jaar de oudste zijn, en de jongste twaalf, want daar is de grens gelegd. Wat er precies op het programma staat voor de „herkenningsbijeenkomst" is nog geheim. „Er wordt een groepsfoto gemaakt, het Makkenlied wordt gezongen, en er is koffie met gebak, het eten moeten ze voor de rest zelf maar versieren," is het enige dat Jan Mak kan vertellen. De groepsfoto wordt nog een klein probleem; „Als er dertig mensen op één rij staan zijn het nog acht rijen." Op de 240 gezichten is de familiekaraktertrek dan misschien wel af te lezen. „Wij staan er bekend om dat we eerlijk zijn, we zeggen waar het op staat. En hij voegt er aan toe: „We zijn nogal aan de zuinige kant. Goed overleggen voordat we geld uitgeven."